Z ostatniej chwili... Dotychczasowy metropolita łódzki kardynał Grzegorz Ryś został powołany przez papieża na metropolitę krakowskiego, gdzie dotychczas rządził budzący coraz większe kontrowersje abp Marek Jędraszewski. Oficjalnie ten drugi przeszedł na zasłużoną emeryturę. Jeszcze nie wiadomo kto zastąpi Rysia stając się metropolitą łódzkim.

Dlaczego zmiana na stanowisku metropolity krakowskiego?

Na ten moment nie ma oficjalnego potwierdzenia, że abp Marek Jędraszewski został odwołany w trybie nadzwyczajnym. Zgodnie z obowiązującym prawem kanonicznym, każdy biskup po ukończeniu 75. roku życia składa rezygnację z urzędu na ręce papieża. Abp Jędraszewski osiągnął ten wiek w lipcu 2024 roku i – jak sam poinformował – zgodnie z procedurą złożył rezygnację.

Papież Franciszek przyjął rezygnację, ale jednocześnie poprosił go o dalsze pełnienie obowiązków do czasu mianowania następcy.

W przestrzeni publicznej mówi się o „oczekiwaniu na zmianę”, ponieważ rezygnacja arcybiskupa została złożona, przyjęta, a w krakowskiej kurii i środowiskach duchownych panuje przekonanie, że nominacja jego następcy jest tylko kwestią czasu. Do tej pory jednak Stolica Apostolska nie ogłosiła nowego metropolity krakowskiego.

Dodatkowo należy zauważyć, że wokół abp. Jędraszewskiego narosły liczne kontrowersje – zarówno w mediach, jak i w środowiskach kościelnych. Wskazywano na autorytarny styl zarządzania, napięcia w relacjach z duchowieństwem, a także kontrowersyjne wypowiedzi i decyzje personalne. Wszystko to sprawia, że zmiana na stanowisku metropolity Krakowa jest nie tylko kwestią wieku emerytalnego, lecz również odpowiedzią na sytuację wewnętrzną w archidiecezji.

Kim jest Grzegorz Ryś?

Grzegorz Ryś urodził się 9 lutego 1964 roku w Krakowie. Tam też rozpoczął swoją formację kapłańską. W latach 1982–1988 studiował w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej oraz w Papieskiej Akademii Teologicznej, gdzie ukończył teologię i historię Kościoła. Święcenia kapłańskie przyjął 22 maja 1988 roku w katedrze wawelskiej z rąk kardynała Franciszka Macharskiego.

Po święceniach pracował jako wikariusz w parafii św. Małgorzaty i Katarzyny w Kętach. Już wtedy dał się poznać jako duchowny o silnym zacięciu naukowym. W 1994 roku uzyskał doktorat z teologii na podstawie pracy dotyczącej ludowej pobożności w średniowieczu. W 2000 roku otrzymał habilitację w zakresie historii Kościoła.

W Krakowie Grzegorz Ryś łączył obowiązki duszpasterskie z pracą akademicką i administracyjną. Pełnił funkcję dyrektora Archiwum Kapituły Metropolitalnej w Krakowie w latach 2004–2007. Był również rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej w latach 2007–2011, a także przewodniczącym Konferencji Rektorów Seminariów Duchownych w Polsce.

W tym czasie prowadził też intensywną działalność naukową w Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, gdzie kierował katedrami historii Kościoła średniowiecznego oraz historii starożytnej i średniowiecznej. Uczestniczył w życiu intelektualnym Kościoła jako publicysta, współpracując m.in. z Tygodnikiem Powszechnym i miesięcznikiem Znak. Był także aktywny duszpastersko – angażował się w różne ruchy i wspólnoty kościelne, w tym Ruch Światło-Życie, Drogę Neokatechumenalną i wspólnoty osób chorych i niepełnosprawnych.

16 lipca 2011 roku papież Benedykt XVI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej. Sakrę biskupią przyjął 28 września 2011 roku w katedrze na Wawelu. Jego zawołaniem biskupim zostały słowa „Virtus in infirmitate” – „Siła w słabości”.

14 września 2017 roku papież Franciszek mianował go arcybiskupem metropolitą łódzkim. W 2023 roku Grzegorz Ryś został wyniesiony do godności kardynalskiej. Jego droga do biretu kardynalskiego prowadziła przez wieloletnią służbę Kościołowi krakowskiemu – jako teologa, wychowawcy, biskupa i świadka wiary głęboko zakorzenionej w intelektualnym i duszpasterskim zaangażowaniu.