By to się nigdy nie powtórzyło

W czwartek 1 września, o godz. 4.40, na placu Kazimierza Wielkiego w Wieluniu, rozpoczęły się obchody 83. rocznicy barbarzyńskiego zbombardowania miasta przez hitlerowską Luftwaffe i rozpoczęcia II wojny światowej. W tym roku w uroczystościach wziął udział m. in. premier RP Mateusz Morawiecki.

Rozpoczęło je wycie syren oraz dwanaście uderzeń Dzwonu „Pamięć i Przestroga” symbolizującego ofiary tamtego bombardowania. Potem na scenie grupa dzieci i młodzieży z miejscowego Studia Piosenki Metro zaprezentowała przejmującą etiudę teatralno – muzyczną. Następnie biegacze z Polskiej Nowej Wsi pod Opolem, a więc z miejscowości, z której przed 83 laty startowały samoloty do bombardowania Wielunia, przynieśli Ogień Pokoju i przekazali go sztafetom z Burzenina, Sieradza i Ostrzeszowa. 
Po odegraniu hymnu polskiego i wciągnięciu flagi państwowej na maszt, głos zabrał gospodarz miasta, burmistrz Paweł Okrasa. W swoim wystąpieniu, w którym mówił o dramacie mieszkańców Wielunia i Polski, a którego symbolem jest Dzwon „Pamięć i Przestroga”,odniósł się także do wojny na Ukrainie. 
- Dzisiaj głos tego dzwonu ma jeszcze jeden bardzo ważny i doniosły wymiar – mówił.
- Ten dźwięk wyraża także pamięć o zabijanych przez rosyjskiego agresora mieszkańcach ukraińskich miast i wsi. I tak jak przed  83 laty to śpiące, nieuzbrojone miasto, zostało bestialsko zaatakowane przez niemieckiego najeźdźcę, tak od 24 lutego tego roku bombardowane są miasta i wioski na Ukrainie, takie jak Mariupol, Borodzianka. Bucza, Charków, Czernihów, Irpień.  Dzisiaj na naszych oczach rozgrywa się dramat setek tysięcy ukraińskich rodzin. I w Wieluniu, jak w żadnym innym mieście, dramat ten jest bardzo dobrze rozumiany. Dlatego mieszkańcy tej ziemi, tego miasta, bardzo szeroko otworzyli swoje serca i drzwi swoich domów, by nieść pomoc kobietom i dzieciom z obszarów dotkniętych wojną.
Po burmistrzu Okrasie, głos zabrał premier Mateusz Morawiecki.  
- Osiemdziesiąt trzy lata temu, też był pogodny poranek, tak jak dzisiaj – mówił.
- Wkrótce miał nadejść świt. Ale dla wielu mieszkańców Wielunia ten świt nigdy nie nadszedł. Bo właśnie tutaj 46 ton bomb zrzuconych na Wieluń, znaczyło pierwsze kroki na szlaku drugiej wojny światowej - najkrwawszej wojny w dziejach ludzkości. To właśnie bezbronny Wieluń padł ofiarą bardzo skalkulowanej polityki. Polityki zastraszenia i zniszczenia.
W czasie uroczystości odczytany został również list od prezydenta RP Andrzeja Dudy. A potem przemówił z telebimu prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Wskazał on na podobieństwo wydarzeń w Wieluniu i w Polsce w okresie II wojny światowej, z tym, co na Ukrainie rozgrywa się dziś. Swoje wystąpienie zakończył słowami: Chwała Polsce! Chwała Ukrainie! 
Poruszające było również to, co mówił ambasador Republiki Federalnej Niemiec w Polsce Thomas Bagger. 
- Nie jest łatwo, będąc Niemcem, przemawiać w tym dniu i w tym miejscu. Atak terrorystyczny niemieckiej Luftwaffe na Wieluń nastąpił, choć III Rzesza nie wypowiedziała Polsce wojny. Nalot zaczął się w nocy i zrównał z ziemią trzy czwarte tego miasta. Pierwsze bomby spadły na szpital Wszystkich Świętych. Był on wyraźnie oznakowany symbolami czerwonego krzyża. Napaść ta była początkiem okrutnej okupacji Polski trwającej niemal sześć lat. Były to lata terroru i zniszczenia, którego celem było unicestwienie tego miasta, tego kraju, jego mieszkańców i jego kultury. Lata, w których zamordowano miliony ludzi. Pozwolę sobie na osobistą refleksję. Do dzisiaj trudno mi pojąć, jak większość Niemców, moich przodków, mogła pozwolić na te straszliwe zbrodnie. Jak tak wielu z nich mogło samemu stać się mordercami i zbrodniarzami. Dla mojego kraju, Niemiec, pamięć o tych zbrodniach wiąże się nierozerwalnie także ze zobowiązaniem, by uczynić wszystko, aby coś takiego nigdy się nie powtórzyło. Nigdy więcej.

Po przemówieniach, za ofiary II wojny światowej, w tym i za ofiary barbarzyńskiego bombardowania Wielunia, przejmującymi słowami modlił się ksiądz biskup Antoni Długosz. Po modlitwie odczytany został Apel Pamięci i oddana salwa honorowa. 
Poranne obchody 83. rocznicy wybuchu II wojny światowej zakończyły się złożeniem wieńców i kwiatów pod pomnikiem Ofiar Bombardowania Wielunia. 

Ela Wodecka 
[email protected]