To był strzał w dziesiątkę

Koncerty za granicą, pięć nagranych płyt, udział w nagrywaniu filmu fabularnego – tak w największym skrócie przedstawia się dorobek artystyczny Młodzieżowej Orkiestry Dętej Gminy Rząśnia, którą dziś prezentujemy w naszym cyklu „Jest w orkiestrach dętych jakaś siła…”. A ma ona dopiero 17 lat i grają w niej głównie nastolatki.

Orkiestra powstała w maju 2004 r. Inicjatorem jej założenia był Tomasz Stolarczyk, wójt gminy Rząśnia.
- Początek jej związany jest z uroczystością nadania imienia Jana Kochanowskiego naszemu gimnazjum w Rząśni – wyjaśnia Tomasz Stolarczyk.
- Taki dzień chcieliśmy upamiętnić jakimś upominkiem. I wtedy zrodził się pomysł, aby zakupić instrumenty i utworzyć w gimnazjum młodzieżową orkiestrę dętą. Szybko zdecydowałem o zakupie tych kilku pierwszych instrumentów i rozpoczęło się tworzenie orkiestry.
Jej kapelmistrzem został świeżo upieczony absolwent Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach Tomasz Dulski. 
W szkole przeprowadzono nabór kandydatów do orkiestry i rozpoczęła się intensywna praca. Najpierw przez wiele tygodni kapelmistrz indywidualnie uczył grać każdego przyszłego muzyka, a później rozpoczął zgrywanie orkiestry. Efekty tej pracy można było zobaczyć i usłyszeć już w grudniu 2004 r. podczas pasterki w kościele parafialnym w Rząśni. Ten zakończony sukcesem debiut zapoczątkował liczne koncerty, jakie orkiestra od tamtej chwili daje. Młody, ambitny kapelmistrz postawił na częste występy. 
- Aby taki zespół działał prężnie, muszą być koncerty, wyjazdy, nagrania – tłumaczy Tomasz Dulski. 
- Zwykle orkiestry występują w ciągu roku osiem, maksimum dziesięć razy i to zazwyczaj u siebie. A my w takim czasie potrafimy zagrać trzydzieści koncertów i to w różnych, często odległych miejscowościach. To przyciąga do nas młodych ludzi. 
Już od pierwszego występu orkiestra swoją grą uświetnia uroczystości państwowe, kościelne, imprezy kulturalne w gminie i nie tylko. Uczestniczy również w przeglądach orkiestr dętych, odnosząc w nich liczne sukcesy. Przeglądy te często mają rangę ogólnopolską, a nawet międzynarodową. Warto wymienić choćby te z ostatnich lat: XII Międzynarodowy Festiwal „O Warmio moja miła” w Olsztynie (2016 r. – brązowy dyplom), XX Festiwal Orkiestr Dętych w Radłowie (2017 – 3. miejsce), 27. Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych „Złota Lira” w Rybniku (2018 – Srebrne Pasmo Festiwalu wśród 36 orkiestr z 9 krajów), 47. Ogólnopolski Festiwal Młodzieżowych Orkiestr Dętych w Inowrocławiu (2019 – 3. miejsce). 
Sukcesy powodują, że o orkiestrze jest głośno, a to owocuje licznymi zaproszeniami. Miastem, w którym młodzież z Rząśni często gra, jest Łódź. 
- Gramy tam na Orszaku Trzech Króli, na Dniach Papieskich, na Dniu Flagi – cieszy się kapelmistrz. 
- To wielka rzecz i ogromne osiągnięcie, że orkiestra z małej, wiejskiej gminy Rząśnia, jeździ trzy - cztery razy w roku grać do miasta wojewódzkiego. 
Jeden z takich wyjazdów zaowocował w sposób szczególny i orkiestra do swojego dorobku mogła dopisać udział w nagraniu filmowym. 
- W czasie Dni Papieskich graliśmy w łódzkiej katedrze na mszy – opowiada kapelmistrz Dulski. 
- Usłyszał nas tam jakiś producent filmowy. Potem napisał do mnie, chyba na facebooku i zapytał, czy orkiestra nie chciałaby wziąć udziału w nagraniu scen do filmu „Zimna wojna”. Oczywiście zgodziłem się. 
W lutym 2017 r. pojechała ona do Łodzi. Przez cały dzień uczestniczyła w nagrywaniu sceny przemarszu i powitania młodzieży z krajów socjalistycznych w Polsce w latach 50 – tych XX wieku. Niestety, sceny z udziałem rząsieńskiej orkiestry ostatecznie do filmu nie zostały włączone. Ale przygodę z X muzą młodzież zaliczyła. 
Bardzo ważną rzeczą w dorobku orkiestry są nagrane przez nią płyty. 
- Mam taki sposób pracy, że co pięć lat nagrywam z orkiestrą płytę – tłumaczy Tomasz. 
- Związane jest to z tym, że w orkiestrze młodzieżowej średnio co pięć lat zmienia się prawie cały skład. Przyczyną tego są wyjazdy na studia, podjęcie pracy zawodowej, czy nawet założenie rodziny. Młodzi jeszcze muzycy odchodzą z zespołu, bo nie są w stanie uczestniczyć w naszych licznych występach i próbach. Dlatego płyta, w nagraniu której uczestniczą, jest dla nich pamiątką tej przygody z orkiestrą. 
Do tej pory nagrane zostały 3 takie płyty: „Serduszko puka” (2009 r.), „Oregon” (2014 r.) i „Carmina Burana” (2019 r.). Na każdej znajduje się po kilkanaście utworów. Dodatkowo orkiestra nagrała jeszcze płytę „Kolęda płynie z wysokości” (2015/2016) oraz dwa utwory na płycie „Pieśń nadziei i zwycięstwa”, która wydana została przez Gminę Rząśnia z okazji 100-lecia niepodległości Polski. Jak na 17 lat istnienia, to dorobek fonograficzny tej amatorskiej, młodzieżowej orkiestry jest naprawdę imponujący. 
Aby uatrakcyjnić swoje plenerowe występy przed publicznością, prezentuje ona również musztrę paradną. Jej przygotowanie jest bardzo skomplikowane i żmudne. Do ćwiczeń orkiestra wykorzystuje halę sportową, gdzie ma wystarczającą do tego przestrzeń. 
- Ludzie chcą oglądać musztrę – mówi kapelmistrz. 
- My natomiast chcemy ją ćwiczyć i prezentować. Jednak wymaga to wiele czasu i obecności na próbach wszystkich członków orkiestry. 
Całość pokazu jest bardzo efektowna i nagradzana przez publiczność brawami, a przez komisje konkursowe na przeglądach dyplomami i wyróżnieniami. W 2011 r. na Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr Dętych w Kozach za wykonanie musztry paradnej, orkiestra otrzymała „Złoty dyplom”, a w 2015 r. na Ogólnopolskim Festiwalu Orkiestr Dętych w Rowach uzyskała 2. miejsce. 
Orkiestra poszczycić się może również występami za granicą. W 2010 r. wyjechała do Egiptu. Tutaj młodzież wypoczywała w Hurghadzie nad Morzem Czerwonym i koncertowała. 
- W hotelu, gdzie mieszkaliśmy, organizowane były wieczory muzyczne, na których graliśmy – wspomina Tomasz. 
Od tamtego czasu orkiestra średnio co 2 lata uczestniczy w jakimś zagranicznym wojażu. W 2012 r. była to Bułgaria, gdzie rząśnianie występowali na Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr „Balkan Folk Fest”, w 2014 r. - Grecja, w 2016 r. – Hiszpania i Francja z koncertami w Barcelonie, Lloret de Mar, Awinionie i Paryżu, a w 2019 r. – Chorwacja. Tutaj, oprócz zwiedzania Dubrownika, Zadaru i Splitu, orkiestra gościła również w miejscowości Draga. Dała tu koncert połączony z przemarszem ulicami miasta z okazji 24. rocznicy odzyskania niepodległości przez Chorwację. 
Wszystkie te wyjazdy organizowane były przez kapelmistrza Tomasza Dulskiego. Ale dużą pomocą służyła tu również gmina Rząśnia, która finansowała je w około 50 procentach.
- Jako młody człowiek, jeszcze przed maturą, wraz z zespołem ludowym, w którym grałem na trąbce, byłem we Włoszech, w Turcji, Bułgarii – wspomina kapelmistrz. 
- Dlatego chcę, aby i ci młodzi ludzie z mojej orkiestry, też mogli zwiedzać świat. Żeby zrozumieli, jak ważne są języki obce i chcieli się ich uczyć. 
Na 2020 r. orkiestra przymierzała się do wyjazdu do Stanów Zjednoczonych. Niestety, na przeszkodzie stanęła epidemia. 
W 2019 r. rząśniańska orkiestra dęta obchodziła swoje 15 – lecie. Uczciła je wspomnianą już płytą „Carmina Burana” oraz jubileuszowym koncertem. Zaprezentowała na nim najnowszy repertuar i swoje osiągnięcia. Oprócz grupy starszej, zagrała również grupa młodsza. Razem wystąpiło aż 60 muzyków. 
- Chyba nie ma w Polsce drugiej orkiestry, która by miała w swoim składzie tylu grających wyuczonych przez jedną osobę – mówi z dumą dyrygent. 
- Uważam, że te 15 lat, to był czas dobrze wykorzystany.  
Patronat gminy powoduje, że orkiestra nie ma żadnych problemów ze sprzętem. 
- Na początku mieliśmy instrumenty chińskie – tłumaczy Tomasz. 
- Służyły one nam przez pięć lat, ale nie były odpowiedniej klasy i nie nadawały się do nagrań. Bo te muszą być robione na instrumentach dobrych i czysto brzmiących. Dlatego teraz mamy japońskie firmy Yamaha. 
Orkiestra nie ma również problemów ze strojami. Od kilku lat występuje w niebieskich mundurach, które swoją kolorystyką nawiązują do barw gminy. Prezentuje się w nich naprawdę elegancko. 
Osiągnięcia, częste wyjazdy, instrumenty i piękne stroje, sprawiają, że orkiestra nie ma problemów z naborem. Chętnych do nauki gry jest wystarczająca ilość. 
- Najlepszy wiek na zapisanie dziecka do orkiestry to około 10 lat – tłumaczy Tomasz Dulski. 
- Wtedy jest ono już bardziej samodzielne i nie wymaga tak dużej pomocy rodziców. Chociaż uczę również młodszych: ośmio i dziewięciolatków.
Nie zawsze jednak tak bywa, czego dowodem jest jedna z najstarszych w zespole Anita Pietruszka. 
- Zaczęłam grać pod koniec 2016 roku – mówi. 
- Zobaczyłam ogłoszenie na Facebooku, że jest nabór i chciałam spróbować swoich umiejętności oraz, czy sobie poradzę. Wcześniej na żadnym instrumencie nie grałam i nawet nie wiedziałam, na czym chcę grać. Zaproponowano mi grę na werblu. Wzięłam instrument, trochę postukałam i tak zostało. Potem zaczęłam ćwiczyć i grać na zestawie perkusyjnym. W orkiestrze dodatkowo gram na talerzach, tamburynie, dzwonkach i trójkącie. 
W repertuarze zespołu dominują utwory rozrywkowe, ale oczywiście są również utwory patriotyczne, kościelne i marszowe. 
Czym dziś orkiestra jest dla gminy? Czy wójt nie żałuje swojej decyzji sprzed 17 lat?
- Założenie orkiestry to był strzał w dziesiątkę – ocenia z perspektywy czasu Tomasz Stolarczyk.
- Przez wszystkie lata był to taki fajny element wychowawczy, gdzie młodzież mogła rozwijać swoje zainteresowania, pasje, gdzie zawiązywały się przyjaźnie. Dzisiaj orkiestra to ważny element promocyjny, chluba gminy i powód do dumy. To już część naszej lokalnej tradycji. I mam nadzieję, że tak będzie przez wiele, wiele lat.
***
Aktualny skład: 
Tomasz Dulski (kapelmistrz);
grupa I: Tomasz Bilski, Agata Biniecka, Łukasz Bistuła, Natalia Bożek, Patryk Bożek, Wiktoria Bździon, Aleksadra Dzbik, Krzysztof Dzbik, Piotr Dzbik, Martyna Famulska, Bernard Kluba, Oliwia Kluczna, Karolina Kozieł, Kacper Kula, Aleksandra Kusiak, Patryk Marchewka, Paweł Olczak, Wiktoria Pawełoszek, Agata Pielucha, Anita Pietruszka, Zuzanna Płaszczyńska, Kinga Rogaczewska, Monika Ryś, Paweł Skorupski, Anna Szczepańska, Daria Szczepańska, Wiktoria Szczęsna, Bartosz Wawrzyniak, Roksana Weber, Adam Włodarczyk, Wiktoria Wosinek;
grupa II: Maja Bezulska, Julia Kostrzewa, Barbara Kozłowska, Martyna Kozłowska, Adrian Kozłowski, Jakub Kozłowski, Daria Mendak, Oliwia Mendak, Oliwier Pęciak, Weronika Pędziwiatr, Maria Rogaczewska, Aleksandra Rozumek, Julia Stępień, Martyna Szymczyk, Anna Telenga, Szymon Dąbrówka, Karolina Stachera, Zuzanna Borysiewicz. 

Elżbieta Wodecka