Kłopoty z Majoratem

W ciągu najbliższych miesięcy z urzędowych rejestrów zniknie nazwa części wsi Opojowice Majorat. Niedawno czarnożylscy radni podjęli uchwałę, aby wystąpić o jej zniesienie do ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Sprawę wywołał Główny Geodeta Kraju, który zwrócił się do gminy z prośbą o zlokalizowanie, znajdującej się w urzędowych zapisach, części wsi Opojowice Majorat. 

- Podjęliśmy takie zadanie, ale w żadnych dokumentach ani na żadnych mapach, nie znaleźliśmy miejscowości o takiej nazwie – wyjaśnia wójt Andrzej Modrzejewski.
- Jest w pobliżu Opojowic Majorat i mieszkają tam ludzie, ale to jest część Wydrzyna.

Nazwa ta nie funkcjonuje także w obiegu publicznym. 

- Nigdy nie słyszałem o Opojowicach Majoracie - mówi 86-letni Stanisław Marciniak z Opojowic.
- Tutaj się wychowałem, tutaj mieszkali moi rodzice i dziadkowie, ale nic o takiej nazwie nie mówili. Mój starszy brat Józef interesował się historią naszej wioski i nawet o niej pisał, ale od niego też nic takiego nie słyszałem. Tak, jest niedaleko Majorat, ale na gruntach wydrzyńskich.

Podobnie, jak pan Stanisław, wypowiedziało się jeszcze dwoje innych 80-kilkuletnich opojowiczan. 

Fakt, że nazwa Opojowice Majorat jest nieznana i niestosowana, a tym samym nie można wskazać tej części wsi przy pomocy współrzędnych geograficznych, spowodował, że władze gminy wystąpiły o zniesienie tej nazwy. W takiej sytuacji ustawa wymaga, aby przeprowadzone zostały konsultacje z mieszkańcami danego miejsca. Tutaj było to jednak niemożliwe, ponieważ Opojowice Majorat fizycznie nie istnieją. 

Zniesienie tej urzędowej nazwy nie pociągnie za sobą żadnych kosztów.  

A tak swoją drogą, co to takiego majorat i czy w ogóle kiedyś istniał w Opojowicach? Odpowiedź na pierwsze wydaje się prosta, bowiem był to majątek, który nie podlegał podziałowi i w całości przechodził na spadkobiercę. Był nim najstarszy syn albo najbliższy krewny. Odpowiedzi na drugie pytanie szukaliśmy w „Monografii gminy Czarnożyły” – pracy zbiorowej powstałej pod redakcją dr. Zdzisława Włodarczyka. Tu czytamy: 
„Majorat – przysiółek przynależący w większej części do Wydrzyna, a w mniejszej do Opojowic. Położony wzdłuż drogi z Wydrzyna do Stawu”. A więc coś wspólnego z Opojowicami miał. Dziś trudno ustalić co. 
Dodatkową informację znajdujemy na zamieszczonej w tej książce mapie „Nazwy miejscowe w gminie Czarnożyły”. Tutaj, między Wydrzynem a Opojowicami, przy wymienionej drodze, Majorat wskazany jest dwukrotnie - raz w pobliżu Wydrzyna i powtórnie przy skrzyżowaniu z drogą do Pustkowia. Ta druga lokalizacja występuje również na niemieckiej mapie z 1915 r., ale tym razem pod nazwą „Vw. Sztaw” (Folwark Staw). Czy mógł to być Majorat Opojowice? 
A może jeszcze inny ślad? W zaborze rosyjskim, szczególnie po powstaniach narodowych, władze carskie tworzyły majoraty, którymi obdarowywały swoich zasłużonych urzędników i generałów. Więc może taki utworzony został również i tu? W 1919 r., po odzyskaniu niepodległości, majątki te przeszły na rzecz państwa polskiego. No niestety, dziś już trudno to wszystko dokładnie odtworzyć. A może ktoś z Czytelników wie, gdzie leżały Opojowice Majorat? 
 

Ela Wodecka 
[email protected]