Strażacki toast „nigdy nie… zagaśnie” wybrzmiał w nowym Centrum Integracji, uroczyście otwartym w trakcie jubileuszu 60-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Kluskach, w gminie Pątnów. I od razu wszystkim zrobiło się cieplej, bo pogoda tego dnia nie rozpieszczała. Mimo to, nie zabrakło symbolicznego przecięcia wstęgi i poświęcenia przebudowanej remizy, tak jak Bóg przykazał.

Jacek Olczyk: ani deszcz, ani wiatr nam nie straszny

W niewielkich Kluskach, w gminie Pątnów, zebrała się śmietanka towarzyska z całego regionu. Choć najważniejsi tego dnia byli mieszkańcy tej i kilku okolicznych miejscowości. To oni będą korzystać z nowej remizy, która przyjęła nazwę Centrum Integracji. A rzecz działa się w sobotę, 13 września. Wprawdzie deszcz próbował zepsuć imprezę, ale bezskutecznie. Mieszkańcy chcieliby rzec: „nie z nami takie numery Brunner”.

- W gminie Pątnów, słyniemy z tego, że ani wiatr, ani deszcze nie przeszkadza nam w realizacji naszych celów – akcentował wójt gminy Jacek Olczyk.

- I oby tak było dalej – dorzucił.

Uroczystość rozpoczęła msza święta, odprawiona przez ks. proboszcza Tomasza Schabowicza, poprzedzająca oficjalną część imprezy, w trakcie której prócz płomiennych wystąpień i gratulacji, wręczono także odznaczenia zasłużonym druhom strażakom.

Złote medale za zasługi dla pożarnictwa otrzymali: Lucjan Antończak, Ryszard Michnik, Zygmunt Plewa. Srebrne medale za zasługi dla pożarnictwa otrzymali: Bogdan Ladra, Andrzej Spychała, Łukasz Michnik, Damian Jędrzejak, Włodzimierz Konieczny. Ponadto, Odznaką Strażak Wzorowy zostali odznaczeni: Dominik Mucha, Hanna Binias, Jerzy Łuczak, Łukasz Banach, Maciej Klimas, Martyna Banach, Marzena Antończak, Mateusz Gmyrek, Sebastian Mucha. Za wysługę lat zostali uhonorowani następujący członkowie OSP w Kluskach: Henryk Wilk – 70 lat, Marian Binias – 50 lat, Zbigniew Krzykawiak – 40 lat, Lucjan Antończak – 40 lat, Andrzej Spychała – 30 lat, Włodzimierz Konieczny – 25 lat, Ryszard Michnik – 25 lat, Łukasz Michnik – 20 lat, Sebastian Mucha – 10 lat, Mateusz Gmyrek – 10 lat, Marzena Antończak – 10 lat, Martyna Banach – 10 lat, Maciej Klimas – 10 lat, Jerzy Łuczak – 10 lat.

Wstęga przecięta, podziękowania wręczone

Potem przyszedł czas na przecięcie wstęgi i uroczyste otwarcie nowego Centrum Integracji, które powstało w wyniku przebudowy istniejącej remizy strażackiej. Przebudowa trwała kilkanaście miesięcy, a mieszkańcy zyskali nowoczesny budynek, funkcjonalny garaż, nową salę bankietową, kuchnię, sanitariaty, a także przestronną werandę.

Piękną oprawę muzyczną zapewniła Młodzieżowa Orkiestra Dęta „Ogniki” z Pątnowa pod batutą Bogdana Krzaka i gościnnie występujący kwartet smyczkowy Latorośl, tworzony przez dziewczęta ze śląska, ale spędzające niemal każde lato w Kluskach.

Jacek Olczyk, wójt gminy Pątnów, uroczyście przekazał prezesowi OSP Kluski, druhowi Jerzemu Łuczakowi, klucze do Centrum Integracji. Zaś szef jednostki podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do powstania nowego obiektu, okolicznościowymi statuetkami.

Włodarz gminy wyraził też nadzieję, że nowa remiza będzie służyła strażakom i wszystkim mieszkańcom wiosek: Kluski, Grabowa i Kałuże, najmniej do stulecia jednostki, a zatem przez kolejne 40 lat.

- Obyśmy dożyli do tego jubileuszu i razem go świętowali – podsumował.

Druh senior: powinno być zrobione więcej

Najstarszy druh z jednostki OSP w Kluskach pamięta czasy, w których luksusów w straży nie było, ale za to mężczyźni chętniej garnęli się do działania w czynie społecznym. Henryk Wilk, bo o nim mowa, wstąpił do straży ogniowej w Kluskach pod koniec lat 60-tych. Pamięta każdy etap rozwoju tej małej, ale prężnej jednostki.

- Najpierw był konny wóz na drewnianych kołach. Potem wymienili koła na gumowe. Następny był już wóz spalinowy – wspomina druh senior Henryk Wilk.

Dzisiejsze warunki, jak podkreśla, są nie do porównania, by chwilę później dodać, że w jednostce powinno być zrobione jeszcze więcej…

- Auto jest, pojazd mechaniczny jest, ale ludzi jest mało, młodzieży jest mało – ubolewa Henryk Wilk i dopowiada, że nawet nie wie jakby ich zachęcić do wstępowania w szeregi OSP Kluski.

Doświadczony druh wciąż ma w pamięci wielki pożar w Kluskach, w którym razem z kolegami z jednostki aktywnie brał udział.

- Całe Kluski się paliły. Jeszcze ręcznie trzeba było pompować wodę w hydronetce. Tu zaraz obok był staw, to wody nie brakowało – wspomina.

Na koniec, nie przebierając w słowach, krytykuje tych, którzy zaproszeni w szeregi ochotniczych straży najpierw dopytują co będą z tego mieli, a potem rezygnują, bo przecież o wielkich zyskach mowy nie ma.

Skróconą historię OSP Kluski (1964-2025) przybliżył mieszkańcom druh Mateusz Gmyrek, aktualny wiceprezes jednostki. Oto ona:

”Ochotnicza Straż Pożarna w Kluskach została założona 26 listopada 1964 r. przez druhów Piotra Derdę – naczelnika OSP w Dzietrznikach i Jana Spychałę pracownika Komendy Powiatowej OSP w Wieluniu. Jej inicjatorem był Stefan Konieczny z Klusek, który został jej pierwszym prezesem. Naczelnikiem wybrano Eugeniusza Kluskę, jego zastępcą Stanisława Polaka, na gospodarza Stefana Smolarza, skarbnika Franciszka Patyka, a na sekretarza Józefa Krzykawiaka. Wieś Kluski, ale także wsie Kałuże i Grabowa, otoczone ze wszystkich stron lasami, nie miały do tej pory żadnego skutecznego zabezpieczenia przeciwpożarowego. Bezpośrednim powodem zawiązaniem się straży był pożar stodoły u Franciszka Patyka. Straż w Kluskach stała się w ten sposób dziewiątą i najmłodszą jednostką w gminie Pątnów.

Byliśmy zapalonymi działaczami, ale nie dysponowaliśmy żadnym sprzętem. Wkrótce z Dzietrznik otrzymaliśmy ręczną sikawkę i cztery odcinki węża, a w 1967 r. dostaliśmy z Komendy Powiatowej motopompę M400 i węże.

W 1968 roku za własne pieniądze kupiliśmy czapki strażackie, a następnie pokryliśmy połowę kosztów szesnastu mundurów wyjściowych. W roku 1970 postaraliśmy się o wóz strażacki konny. Pobudowaliśmy też drewniane pomieszczenie na sprzęt. Od samego początku istnienia straży w Lany Poniedziałek wspierali druhów ofiarnie mieszkańcy Klusek, Grabowej, a później także Kałuż, początkowo jajkami, a później niewielkimi kwotami.

Na przełomie lat 60. i 70. organizowane były zabawy taneczne na tzw. „trawnikach”, czyli na prowizorycznie stawionej na trawie przenośnej podłodze, a przygrywała lokalna kapela złożona z bębniarza, skrzypka i akordeonisty.

W 1972 roku w miejsce ustępującego Stefana Koniecznego prezesem został Stanisław Kotowski, a jego zastępcą Jan Bielak z Grabowej.

W 1973 roku na walnym zebraniu podjęliśmy decyzję o budowie sposobem gospodarczym murowanej remizy. Zaczęliśmy gromadzić materiał. Każdy strażak postanowił w czynie społecznym wykonać jeden tysiąc sztuk cegieł. Wybraliśmy Społeczny Komitet Budowy, którego przewodniczącym został Stefan Smolarz, a jego zastępcami Eugeniusz Kluska i Stanisław Polak.

W 1976 roku, pół wieku temu, stanęły mury remizy. Finansowo pomógł nam Urząd Gminy w Pątnowie, a Kółko Rolnicze w Załęczu Wielkim za przywóz materiałów budowlanych zwolniło nas częściowo z odpłatności. Trzeba było poczekać jeszcze kilka lat, by móc w remizie organizować zabawy taneczne. Do tej pory druhowie, chcąc zorganizować zabawę karnawałową bądź sylwestrową, korzystali z gościnności gospodarzy sąsiednich remiz w Załęczu Wielkim i w Dzietrznikach.

Rok 1980 wyrwał z naszych szeregów skarbnika druha Franciszka Patyka. Pracy jednak nie mogliśmy i nie chcieliśmy przerwać. Na jego miejsce skarbnikiem wybraliśmy Jana Koniecznego. W 1981 roku pożegnaliśmy na zawsze Stefana Smolarza. Funkcję gospodarza powierzyliśmy jego synowi Henrykowi Smolarzowi.

Dzień 25 września 1983 roku to w dotychczasowej działalności najważniejszy dzień w historii nie tylko OSP, ale także wszystkich mieszkańców Klusek i Grabowej. W dniu tym została oddana do użytku i poświęcona nowo wybudowana remiza. W tym też roku została założona Kronika OSP Kluski. Pierwsze wpisy poczyniła pracownica Gminy Pątnów Krystyna Pęcherz z Załęcza Wielkiego.

W roku 1988 nowym prezesem wybrano Krzysztofa Koniecznego, a zastępcą naczelnika Marka Polaka.

Pomimo często organizowanych zabaw zarząd borykał się z brakiem środków finansowych. Działalność jednostki, oprócz gaszenia pożarów, polegała głównie na konserwacji zbiornika przeciwpożarowego i doposażaniu remizy, a także udziale w zawodach i manewrach strażackich.

W roku 1996 na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym został powołany nowy zarząd w składzie:

• prezes Marek Przybyła
• naczelnik Henryk Wilk
• wiceprezes Marian Binias
• z-ca naczelnika Marek Polak
• sekretarz Zbigniew Krzykawiak
• skarbnik Jan Konieczny
• gospodarz Henryk Smolarz.

Wtedy też dalsze prowadzenie kroniki z uzupełnieniem z wcześniejszego okresu powierzono Zbigniewowi Krzykawiakowi. Funkcję kronikarza, a jednocześnie sekretarza jednostki, sprawuje do dnia dzisiejszego. Jedynie w latach 2007-2009 obowiązki kronikarza wypełniał Ryszard Mrozowski.

Na pierwszym posiedzeniu nowego zarządu postanowiono częściowo odnowić remizę poprzez jej odmalowanie. Fundusz na ten cel uzyskano z Urzędu Gminy Pątnów oraz społeczeństwa.

Na drugim posiedzeniu zapadła decyzja o zakupie sztandaru dla OSP Kluski. Pieniądze na ten cel uzyskano z kwesty od mieszkańców Klusek, Grabowej i Kałuż. Osprzęt do sztandaru dofinansował Urząd Gminy.  10 sierpnia 1997 r. miała miejsce uroczystość poświęcenia i wręczenia nowego sztandaru jednostce. Rodzicami chrzestnymi zostali: Danuta Plewa i Andrzej Smolarz. Imprezę prowadził Komendant Gminy druh Czesław Białas oraz Henryk Smolarz.

Dnia 5 września 1999 roku dokonano przekazania samochodu bojowego marki STAR- 21 przez Urząd Gminy Pątnów odkupiony za symboliczną kwotę od OSP Cieciułów. Przekazania dokonał wójt Edward Kiedos. Zaledwie tydzień po przekazaniu wozu strażacy wyjechali do gaszenia poszycia lasu w okolicy Ośrodka ZHP „Nadwarciański Gród” w Załęczu Wielkim. Pierwszym, długoletnim kierowcą został Ryszard Michnik, kolejnym został Damian Jędrzejak a obecnie funkcję tę pełni Łukasz Banach.

W roku 2001 funkcję prezesa powierzono Henrykowi Smolarzowi, wiceprezesa Ryszardowi Michnikowi, zastępcy naczelnika Władysławowi Koniecznemu, a gospodarza Marianowi Biniasowi.

W 2003 r. na wieczną służbę odszedł naczelnik senior Eugeniusz Kluska, a rok później wieloletni prezes Stanisław Kotowski.

Rok 2006 nastąpiły roszady w zarządzie Marian Binias został wiceprezesem, a nowym gospodarzem Lucjan Antończak. Na zebraniu wyborczym podjęto decyzję o potrzebie zakupu nowego, lekkiego samochodu ratunkowo-gaśniczego. Postanowiono wraz z przekazaniem samochodu zorganizować 40-lecie OSP Kluski. Samochód Gazela w znacznym stopniu sfinansowany został ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi oraz Gminy Pątnów. Uroczystość poświecenia samochodu odbyła się 13 sierpnia 2006 r. Rodzicami chrzestnymi zostali: Hanna Binias i Krystian Pieczyk. Kluczyki do samochodu prezesowi Marianowi Biniasowi wręczył wójt Grzegorz Smugowski.

Nie mając wystarczających finansów nie mogliśmy przeprowadzić generalnego remontu i rozbudowy remizy. Aby Urząd Gminy w Pątnowie mógł wspomóc jednostkę finansowo w niezbędnych inwestycjach, potrzebne było uregulowanie własności działki na której stała remiza. Dlatego też utworzono spółkę dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej wsi Kluski. W grudniu zebranie tejże spółki podjęło uchwałę zezwalającą na przekazanie Gminie Pątnów nieodpłatnie działki nr 175 wraz z budynkiem remizy. 12 lutego 2010 r. zarząd spółki przekazał tę działkę aktem notarialnym Gminie Pątnów.

W 2010 r. druhowie z Klusek po raz pierwszy od 1988 roku, ponownie zdobyli pierwsze miejsce w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych.

W roku 2011 z funkcji skarbnika zrezygnował Jan Konieczny, a zastąpił go Marian Binias. Nowym wiceprezesem wybrano Zygmunta Plewę, druha z Kałuż. Wobec rezygnacji z naczelnika Henryka Wilka, który był również przez kilka lat komendantem gminnym, nowym naczelnikiem został Ryszard Mrozowski. Po pół roku zrezygnował. Wobec zaistniałej sytuacji funkcję tę powierzono Zygmuntowi Plewie.

W grudniu  2012 ze względów zdrowotnych ze stanowiska zrezygnował prezes Henryk Smolarz, a tymczasowo obowiązki powierzono naczelnikowi Zygmuntowi Plewie.

Na walnym zebraniu w 2013 r. prezesem został Marian Binias, a skarbnikiem Lucjan Antończak, gospodarzem Marzena Antończak, a wiceprezesem Jan Przybyła.

Rok 2014 Urząd Gminy sfinansował zakup płytek ceramicznych, cementu i innych materiałów budowlanych do remontu garażu. Przygotowanie zrobiono w czynie społecznym, a płytki nieodpłatnie położyli Zbigniew Krzykawiak i Lucjan Antończak. 21 września obchodzono jubileusz 50-lecia OSP Kluski. Uroczystości te zaszczycili swoją obecnością poseł Mieczysław Łuczak i starosta wieluński Andrzej Stępień, a także komisarz wyborczy Jacek Różański. Była to okazja do odznaczenia medalami zasłużonych druhów. Wśród druhów z OSP Kluski, którzy w całej jej dotychczasowej historii otrzymali najwyższe odznaczenia znaleźli się Henryk Wilk, który otrzymał Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Henryk Smolarz, który otrzymał Medal honorowy im. Bolesława Chomicza.

W 2016  roku, przy finansowym wparciu Urzędu Gminy, zerwano w kuchni drewnianą podłogę, wylano posadzkę betonową, a następnie położono płytki, częściowo także na ściany. W roku tym w miejscu zmarłego Jana Przybyły funkcję wiceprezesa powierzono Jerzemu Łuczakowi z Kałuż.

W 2018 r. Urząd Gminy sfinansował wybudowanie sanitariatów nad garażem, a wszystkie prace wykonali pracownicy gminni. W tym samym roku garaż doczekał się nowej bramy sfinansowanej ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Rok później uzupełniono w kuchni płytki na ścianach w czynie społecznym i zakupiono ze środków własnych szafki.  Cieszyliśmy się z każdej drobnej zmiany na lepsze, choć wiedzieliśmy, że bez ogrzewania, i tylko przy okrągłym piecyku przynoszonym zimą na walne zebrania, bez poważnego remontu, niestety nasza remiza furory nie robiła.

Po wyborach samorządowych w roku 2019 z przyczyn obiektywnych z funkcji naczelnika musiał zrezygnować Zygmunt Plewa. Do czasu zebrania funkcję naczelnika pełnił Ryszard Michnik, a zastępcą został Damian Jędrzejak, obaj z Grabowej.

Lata 2020-2021 r. to czas pandemii, który znacznie ograniczył działalność jednostki w Kluskach.

W roku 2021 na zebraniu sprawozdawczo-wyborczym dokonano wyboru nowego zarządu w składzie:

• prezes Jerzy Łuczak
• naczelnik Damian Jędrzejak
• z-ca naczelnika Sebastian Mucha
• wiceprezes Mateusz Gmyrek
• skarbnik Lucjan Antończak
• sekretarz i kronikarz Zbigniew Krzykawiak
• gospodarz Jarosław Antończak
• członkowie zarządu Łukasz Banach i Andrzej Spychała.

Dwa lata później po zmarłym Jarosławie Antończaku funkcję gospodarza objęła Marzena Antończak. W tym składzie osobowym nadal pracuje.

Od kilku lat, na każdym zebraniu poruszano temat gruntownego remontu i rozbudowy remizy. Dzięki bardzo dużemu zaangażowaniu się w tę sprawę wójta Jacka Olczyka, w lutym 2021 r. odbyły się wstępne oględziny remizy pod kątem przyszłego kapitalnego remontu i rozbudowy. Wójt gminy postanowił zlecić wykonanie projektu, który był konsultowany z mieszkańcami Klusek, strażakami i paniami z Koła Gospodyń Wiejskich, pod kątem zagospodarowania i funkcjonalności nowej, przestronnej strażnicy. Nie do końca dowierzaliśmy, że ten projekt zostanie tak szybko zrealizowany. Jesienią 2023 roku nadeszła wiadomość: Gmina Pątnów otrzymała z rządowego funduszu Polski Ład promesę na sumę dwóch milionów dwieście tysięcy złotych (2.200.000) na przebudowę i rozbudowę budynku OSP w Kluskach.

Tej radosnej informacji nie doczekał niestety niezwykle zaangażowany w działalność jednostki, wieloletni gospodarz, a później prezes OSP Kluski Henryk Smolarz.  Lato 2023 zabrało go z naszych szeregów.

W lipcu 2024 r. przystąpiono do wstępnych prac: zaczęto wywozić z remizy wszelkie sprzęty do tymczasowego przechowania, a w początkach września nastąpił demontaż szafek, półek, wieszaków na sali, w kuchni i w garażu. Do opróżnionej remizy na początku września wkroczyła do działania firma budowlana Karczbud z Wielunia. Zadanie realizowane było przez równe jedenaście miesięcy, do 22 lipca 2025 r.

W ramach przebudowy został kompleksowo przebudowany cały istniejący budynek z wydzieleniem odpowiednich pomieszczeń m.in. zaplecza sanitarnego, sali spotkań oraz pomieszczeń dla druhów strażaków. Ale to nie koniec, budynek został także rozbudowany pomieszczenia zaplecza kuchennego, kotłownię oraz garaż na samochód strażacki.

Roboty ogólnobudowlane obejmowały m.in. roboty rozbiórkowe dachu, ścian i stropów, posadzek i schodów, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, wymurowanie ścian, otynkowanie wraz z robotami wykończeniowymi i malarskimi, wykonanie nowej więźby dachowej i poszycia dachu z orynnowaniem i nową instalacją odgromową, pełną termomodernizację budynku wraz z nową elewacją oraz werandą. Roboty elektryczne obejmowały m.in.: wykonanie instalacji oświetleniowej, gniazd wtykowych i oświetlenia ewakuacyjnego. Roboty branży sanitarnej dotyczyły m.in.: centralnego ogrzewania., wykonanie instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej, wodnej i kanalizacyjnej.

Na ostatnim etapie przeprowadzana były prace wykończeniowe tj. malowanie, układanie posadzek, osadzanie drzwi wewnętrznych, zagospodarowanie terenu wokół budynku oraz wyposażenie zaplecza kuchennego i wnętrz. Całkowity koszt robót budowlanych wyniósł 2 096 762,12 zł; w tym dofinansowanie 1 782 247,80 zł.

Krótko mówiąc, w ramach inwestycji, dawny budynek remizy zamienił się w nowoczesne centrum integracji dla mieszkańców wsi Kluski, ale także Grabowej i Kałuż, i całej gminy. Kibicowaliśmy, aby wszystko poszło zgodnie z planem przez cały okres budowy i oto jest: mamy teraz najpiękniejszą salę bankietową w gminie Pątnów. Wielkie podziękowania należą się tutaj pani sekretarz Iwonie Napieraj oraz pani kierownik Joannie Pazgan. Druh Marian Binias na ostatnim etapie zadbał o to, aby zdążyła wyrosnąć wokół zielona trawa.

Przez szereg lat jednostka brała udział w zawodach sportowo-pożarniczych. Czterokrotnie druhowie te zawody wygrali, a było to w latach 1988, 2010, 2013, 2014. Wielokrotnie też stawali na niższych stopniach podium. Sukcesy te druhowie osiągali w okresie, gdy dowódcą drużyny był druh Marek Przybyła.

Od samego początku bierzemy udział w uroczystościach strażackich o charakterze społecznym, patriotycznym i religijnym. Od trzech lat uczestniczymy w zawodach dla starszych druhów Oldboy 40+.

Od jubileuszu 50-lecia z 2014 roku ubyło z naszych szeregów wielu druhów czynnych, jak też byłych i wspierających. Dla przypomnienia byli to: Stanisław Kluska, Jan Przybyła, Jan Bielak, Mieczysław Borek, Leon Borowczak, Henryk Smolarz, Tadeusz Mosiala, Jarosław Antończak, Sławomir Polak, Ryszard Mrozowski oraz Wiesław Jędrzejak. Cześć ich pamięci.

Do straży w Kluskach zapisują się jednak wciąż młodzi druhowie, w tym także kobiety: Marzena Antończak, Martyna Plewa, Hanna Binias, Karolina Polak i Dominika Kuc. W ostatniej dekadzie nasze szeregi zasilili druhowie: Maciej Klimas, Jerzy Łuczak, Dominik Mucha, Andrzej Spychała, Łukasz Banach, Adam Myśko, Artur Stefański, Paweł Plewa, Marcin Kotala, Krzysztof Cieśla.

Przy organizacji wszelkich imprez, oprócz członkiń OSP, zawsze pomagają nam panie z Kół Gospodyń Wiejskich, zarówno miejscowego, jak i z Kałuż. Pomocy nie odmówili nam też nigdy mieszkańcy niezrzeszeni, jak choćby zawsze pomocna i pełna pomysłów pani dyrektor Sylwia Smolarz.

Nie posiadamy jeszcze Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, ale jej założenie stawiamy sobie za cel na najbliższe lata. Naszą ambicją jest dalsze unowocześnianie wyposażenia, podnoszenie kwalifikacji druhów, a przede wszystkim – wychowywanie młodego pokolenia strażaków, którzy przejmą sztandar i będą kontynuować piękne dziedzictwo swoich poprzedników.

Wierzymy, że dzięki wspólnemu wysiłkowi, solidarności i wsparciu lokalnej społeczności, nasza jednostka nie tylko przetrwa kolejne dekady, ale stanie się jeszcze silniejsza, nowocześniejsza i bardziej potrzebna niż kiedykolwiek”.